STRASS, czyli Związek Pracy Seksowej, to samorządny związek zawodowy, który zrzesza osoby świadczące odpłatne usługi angażujące ich własną seksualność.
W czerwcu ubiegłego roku Najat Vallaud-Belkacem, minister praw kobiet i rzecznik rządu, oświadczyła w wywiadzie dla JDD, że jej wolą jest, by “prostytucja zniknęła”. Przypomniała też o przyjęciu przez parlament w grudniu 2011 roku rezolucji postulującej kryminalizację klientów.
Ta zapowiedź wywołała ostry sprzeciw STRASS-u, który wezwał do demonstracji, oraz organizacji zajmujących się profilaktyką HIV.
W istocie środki abolicjonistyczne — zamiast chronić pracowniczki i pracowników seksualnych — narażają ich na niebezpieczeństwo, zaostrzając warunki ich pracy i bardziej wystawiając na ryzyko napaści oraz zakażenia.
Manon, pracowniczka seksualna i rzeczniczka STRASS-u, zgodziła się odpowiedzieć na moje pytania w tej sprawie.
1 Co do ustawy o biernym nagabywaniu z 2003 roku:
“Kto jakimkolwiek środkiem, nawet samą bierną postawą, publicznie dopuszcza się nagabywania drugiego człowieka w celu skłonienia go do kontaktów seksualnych w zamian za wynagrodzenie lub obietnicę wynagrodzenia, podlega karze dwóch miesięcy pozbawienia wolności i grzywnie w wysokości 3 750 euro.”.
Ta ustawa nawet nie udaje, że chce chronić prostytutki, skoro uderza wprost w nie same. Lewica obiecała jej uchylenie, ale dziś wydaje się to już nie należeć do trosk rządu. Czujecie się zdradzeni, czy się tego spodziewaliście?
Manon: W zasadzie miałyśmy i mieliśmy spotkanie z Najat Vallaud-Belkacem, która jasno nam oświadczyła, że uchylenie tej ustawy nie nastąpi, zanim rząd nie zajmie się kryminalizacją klientów!
Jesteśmy więc naturalnie wściekli, bo François Hollande to obiecał, a tymczasem serwuje się nam to jako “negocjacje”! No cóż, nigdy nie darzyliśmy lewicy całkowitym zaufaniem, więc zdradzeni — nie; sądzę, że większość z nas się tego spodziewała.
2 Jeśli chodzi o ryzyko napaści: jakie były skutki ustawy o biernym nagabywaniu z 2003 roku? Czy Waszym zdaniem przełamanie społecznych tabu wokół prostytucji mogłoby zmniejszyć ryzyko, na jakie narażeni są pracownicy seksualni?
M: Skutki LSI (przyp. red.: ustawa o bezpieczeństwie wewnętrznym z 2003 roku, która wprowadza między innymi przestępstwo “biernego nagabywania”) są wielorakie. Przede wszystkim wzrosła liczba zatrzymań (w prawie wszystkich przypadkach dotyczyły migrantek, bo to ustawa czysto antyimigracyjna, a nie antyprostytucyjna, za jaką ją przedstawiano… i w ten sposób rząd uzyskał swój procent, jakoby 90% prostytutek stanowiły migrantki, oparty właśnie na tych zatrzymaniach), co jeszcze bardziej pogłębiło nieufność TDS (przyp. red.: pracownicy seksualni) wobec policji.
Już wtedy trudno było zgłosić napaść, bo gliny niemal nigdy nas nie słuchały (“Znajdź sobie porządny zawód”, “Sama jesteś sobie winna”, “Po co zgłaszać gwałt, skoro pieprzysz się byle z kim za pieniądze — w granicach rozsądku można to nazwać zwykłą kradzieżą, skoro nie zapłacono ci za tę samą usługę” i inne okropieństwa — oto, co często można usłyszeć przy składaniu zawiadomienia), więc praca organizacji towarzyszących TDS w ich sprawach stała się niemal niemożliwa, tym bardziej że gliny o wiele bardziej interesowały się dokumentami ofiary niż sprawcą.
Druga poważna wada bierze się z tego wprost: żeby nie mieć więcej kłopotów z glinami, TDS odeszli z uczęszczanych miejsc i przenieśli się na odludzie, z dala od organizacji, dalej od miast — stali się więc łatwiejszym łupem dla napastników i gwałcicieli, którzy i tak wiedzą, że TDS rzadko zgłasza skargę. Nastąpiło nasilenie przemocy wobec TDS.
3 Jeśli mowa o zależności między prohibicją prostytucji a HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową: jeśli dobrze zrozumiałam, im bardziej piętnuje się prostytutki i/lub ich klientów, tym trudniej uświadamiać obie strony w kwestii profilaktyki, bo trudno rozmawiać z kimś, kto boi się ujawnić, grozi mu bowiem kara. To też Wasze zdanie? Macie coś do dodania / do skorygowania?
M: Problem z prohibicją wygląda trochę jak drugi akapit mojej odpowiedzi powyżej: TDS się wycofują, kryją i nie zawsze wiedzą, jakie praktyki są ryzykowne, albo nie mają dostępu do środków ochrony i badań. Dlatego właśnie organizacje są ważne — tworzą więzi zaufania z TDS, którzy z kolei prowadzą profilaktykę wśród nowych TDS.
Niektórzy TDS schronili się w internecie, są więc mniej dostępni dla organizacji, które od kilku lat muszą rozwijać gałęzie “TDS w sieci”, żeby dopasować swoje metody do tej nowej formy prostytucji.
Potem, jeśli chodzi o ulicę, niezbędny jest między klientem a TDS czas na “negocjacje”: stawki, praktyki, prezerwatywa… Ten czas pozwala też TDS sprawdzić, czy go “wyczuwa”, czy klient nie jest zbyt nerwowy, czy nie jest napruty albo naćpany… Krótko mówiąc: wszystko, co służy naszemu bezpieczeństwu. Jeśli TDS i klient stresują się, bo policja może ich w każdej chwili zatrzymać, ten czas się skraca, a TDS nie zawsze zdąży rozpoznać klienta i może znaleźć się w niebezpieczeństwie (a więc zostać zgwałcony, napadnięty, porwany…).
Dodatkowo mniej klientów oznacza spadek dochodów, więc TDS, który zaliczył mało klientów, a — jak każdy — potrzebuje pieniędzy na życie, łatwiej zgodzi się na fellatio bez prezerwatywy, na przykład jeśli jedyni, którzy przychodzą, właśnie tego żądają.
4 Jeśli mowa o ustawach o stręczycielstwie, ten artykuł na stronie STRASS-u świetnie wyjaśnia, w czym te ustawy szkodzą pracowniczkom i pracownikom seksualnym. Chciałabym jednak więcej precyzji co do zdania: “Paradoks tych ustaw sprawia, że wielu pracowników seksualnych korzysta ze stręczycieli, żeby samemu nie zostać skryminalizowanym”. Czy Waszym zdaniem to właśnie ustawowa definicja “stręczycielstwa” wymaga przemyślenia na nowo?
M: W praktyce — przez ustawę o nagabywaniu we Francji czy przepisy utrudniające pracę seksualną w innych krajach — wielu zwróciło się ku pośrednikom. Na przykład wielu francuskich TDS idzie pracować do burdeli (czyli z szefami = stręczycielami). Sama wiele razy byłam zaczepiana przez chłopaków oferujących, że znajdą mi klientów za opłatą (znajdują klientów, pilnują, żeby spotkania przebiegały dobrze, i przy okazji zgarniają “prowizję”).
Są też serwisy internetowe, kiedyś darmowe, które teraz każą płacić (od 50 do ponad 1000 euro miesięcznie) za publikowanie naszych ogłoszeń. Jedni twierdzą, że ryzykują w obliczu francuskiego prawa, więc normalne, że każą sobie za to płacić, inni po prostu zrozumieli, że nie mamy innego wyjścia niż płacić, jeśli chcemy dobrze robić robotę.
Można też płacić dozorcom, żeby podawali nasz numer, płacić hotelarzom więcej, żeby się nie czepiali… Krótko mówiąc, obecnie nic nie jest robione, żebyśmy mogli pozostać niezależni.
Potem: definicja stręczycielstwa wymaga przeglądu, bo to wielki miszmasz: mąż, który nie może uzasadnić dochodów (czy wymaga się tego od kobiety wykonującej inny zawód, która pomaga partnerowi, gdy ten potrzebuje?), osoba, która ma nad nami pieczę, patrząc z ulicy, do jakiego wsiadamy auta, ile to trwa i upewniając się, że wszystko idzie dobrze, albo ta, której wysyłamy wiadomość z adresem, do kogo jedziemy, z kim i na jak długo, osoba, która nas ratuje i podwozi na spotkanie, bo mamy awarię, osoba, która użycza nam albo wynajmuje miejsce (busa, lokal, mieszkanie, dom, pokój hotelowy…), hotelarz, który pozwala nam pracować w swoich pokojach, nasze dzieci, gdy są już pełnoletnie, każda osoba, której pomogłyśmy, pożyczając trochę pieniędzy, koleżanka, z którą wymieniacie się radami co do spotkań, praktyk, bezpieczeństwa… Aż po prawdziwe stręczycielstwo, to, które wszyscy znają.
Oczywiście jesteśmy przeciw tej ostatniej formie! Ale reszta to całkowita hipokryzja! Izoluje się nas, a potem opowiada nam o stręczycielach i o niebezpieczeństwie tego zawodu, a to właśnie oni robią wszystko, żeby tak właśnie było!
5 Waszym zdaniem jakie rozwiązania prawne należałoby przyjąć, żebyście mogli jak najlepiej organizować swoje warunki pracy?
M: Należałoby dać nam prawo, jakie ma każdy inny pracownik: możliwość pracy tam, gdzie się chce (wynajmować pokoje hotelowe, pracować w mieszkaniu lub domu, w busie… samemu albo w kilka osób) i mieć takie same prawa socjalne (emerytura, składki…).
Ale też pozwolić nam się reklamować bez przymusu korzystania z płatnych zagranicznych serwisów. Przejrzeć definicję stręczycielstwa, żeby przestano urządzać polowania na nasze koleżanki i kolegów, znajomych, rodziny, partnerów… Uwzględniać nasze zawiadomienia (jak walczyć ze stręczycielami, skoro odmawia się wysłuchania TDS-ów, którzy przychodzą zgłosić przemoc, uwięzienie, gwałt…?).
Należałoby również chronić ofiary siatek, pozwalając im pozostać na francuskiej ziemi i mieć dostęp do szkoleń, wymiaru sprawiedliwości i opieki zdrowotnej.
6 Domy publiczne (przynajmniej takie, jakie spotyka się w Holandii, Niemczech czy Hiszpanii) nie wydają się idealnym miejscem pracy (skoro wyzysk wydaje się w nich obecny). Czy mimo to zezwolenie na istnienie takich przybytków wydaje się Wam rozwiązaniem lepszym od abolicjonizmu?
Waszym zdaniem jak można by zagwarantować niezależność pracowniczek i pracowników seksualnych (a przynajmniej brak wyzysku), pozwalając im jednocześnie współpracować między sobą (jak przy każdym innym rodzaju interesu)? Może za pośrednictwem stowarzyszeń?
M: Jesteśmy przeciw domom publicznym i — jak mówiłam wyżej — pragniemy po prostu móc się zrzeszać i pracować razem w mieszkaniach, domach… bez szefów, bez narzuconych godzin/klientów/praktyk/
W Hiszpanii burdele działają na zasadzie hotelu (wynajem pokoja w obrębie danego lokalu), ale my chcielibyśmy po prostu wynająć pokój w hotelu, bez szefa, który mierzy nam stoperem, ile czasu schodzi!
Nie potrzebujemy, żeby zamykać nas w specjalnych miejscach, z dala od cudzych oczu, bo to, co robimy, jest tak brudne, że nie wolno mieszać nas z resztą populacji!
Są lokale, które narzucają albo mocno zachęcają do fellatio bez gumki… Nie mam ochoty, żeby grano moim zdrowiem wyłącznie po to, żeby mój szef zgarniał więcej kasy!
7 Zakładam, że pracowniczki i pracownicy seksualni, którzy działają w ruchu aktywistycznym, należą do tych, którzy pracują na własny rachunek, sami ustalając warunki (może jednak się mylę). Skąd pewność, że osoby pracujące w trudniejszych warunkach podzielają Wasze zdanie?
M: Część z nas haruje na ulicy, jesteśmy też w kontakcie z wieloma organizacjami zdrowia wspólnotowego, które działają w terenie (ulica i internet), więc znamy warunki pracy niektórych osób i walczymy również o nie. Walczymy o to, żeby ich zawiadomienia były wysłuchiwane, żeby były uznawane za ofiary i żeby mieli dostęp do dokumentów, do szkoleń… (to, o czym mówiłam wyżej)
Walczymy o to, żeby przestano rozpraszać się na byle co (bierne nagabywanie, stręczycielstwo pomocy i wsparcia, praca na czarno…), a policja naprawdę zainteresowała się siatkami stręczycielskimi. Samo wysłuchanie ofiar zamiast interesowania się ich papierami byłoby już dobrym początkiem.
To nie karanie klientów ani prześladowanie nas pomoże ofiarom handlu ludźmi, bo będą one zmuszone harować w jeszcze gorszych warunkach: ukryte, z dala od struktur…
8 Czy Waszym zdaniem zawód prostytutki można w pewnych przypadkach zbliżyć do dziedziny medycznej (skoro przyczyniacie się do dobrego samopoczucia klientów)? Do dziedziny artystycznej (na równi choćby z zawodem striptizerki)?
M: Sama będąc pielęgniarką, znajduję wiele podobieństw między środowiskiem medycznym a światem TDS. Trzeba umieć dość szybko rozgryźć drugiego człowieka — widząc go przez kilka sekund albo słysząc w telefonie. Trzeba wiedzieć, co tę osobę sprowadza. Zauważyłam, że seks jest często tylko pretekstem do spotkania; wielu, przed albo po, mówi mi o swoich problemach, swoim życiu, swoich zmartwieniach… i trzeba umieć wystarczająco słuchać oraz z taktem pytać, żeby czuli się swobodnie, rozmawiając z zupełnie obcym człowiekiem). Trzeba mieć cierpliwość, umieć radzić sobie z niepełnosprawnościami: z niesprawnością fizyczną, chorobą albo po prostu z problemami z erekcją, z przedwczesnym wytryskiem, z chorobliwą nieśmiałością…
Mam wielu wdowców, którzy przychodzą do mnie po kobiece towarzystwo, bez poczucia, że zdradzają zmarłą żonę; najczęściej jestem pierwszą kobietą, której dotykają od roku, dwóch lat, a nawet dłużej!
Ale trzeba też bardzo dużo humoru, żeby obrócić w żart każdą sytuację i zdjąć z niej dramatyzm (czy to dla nich, czy dla nas).
I oczywiście jest też dziedzina artystyczna, czy to striptease, czy zdjęcia… Mnie samej sprawia frajdę przygotowywanie się do klientów, trochę jak wejście na scenę: makijaż, piękna bielizna, ładna sukienka, szpilki… Albo wykazanie się wyobraźnią, żeby zaskoczyć stałego klienta! Jest też gra uwodzenia, którą prowadzę — umiejętność rozgrzania partnera na jedną noc — ale mogę być równie dobrze po prostu sobą, w całej prostocie, albo bardzo uwodzicielska, albo w roli dziewczyny… Właściwie zakłada się kilka ról w zależności od naszych nastrojów i naszych klientów.
A poza tym nie wszyscy działamy tak samo…
Jeszcze raz dziękuję Manon za to, że znalazła czas, żeby odpowiedzieć na te pytania.



